Preens zônger eîge medalie: vastelaovundj 1939

Vastelaovundj 1939: Prins Pierre I trekt met zijn prinsenwagen over de Markt in Weert. Erfgoedcluster Weert, Beeldbank, Gebeurtenis68

Ditmaal aandacht voor een scene die op meerdere manieren gerelateerd is aan vorige afleveringen van Toen en Noow. Zo stond de fotograaf wellicht aan het raam van het pand Reemers, onderwerp Een fiets met een kopje koffie van 30 december 2015. Bovendien kijken we uit op de Korenmarkt, het decor van de ramp met de toren, de aflevering van afgelopen november. Maar die ramp lag bij al het jolijt van deze scène nog in het verschiet evenals de notie dat men het een aantal jaren zonder het geliefde feest moest doen.

Optocht in 1939

Op de voorgrond zien we een moment tijdens de optocht van 1939 met de prinsenwagen van VV de Rogstaekers. De wagen rijdt op de Markt en is net de Hoogstraat doorgetrokken, een gegeven dat met de huidige omvang van praalwagens ondenkbaar is. Links volgen wat jongere toeschouwers de optocht. De ‘Preensewagen’ sluit namelijk in die tijd, zoals nu nog steeds, de stoet. Opvallend is dat de vele toeschouwers van de optocht - die plaatsvindt onder een ‘heerlijk zonnetje’ - totaal verstoken zijn van enige carnavaleske uitdossing . Ook zien we rechts nog net het achterwerk van de trekkracht, toen nog altijd geleverd door paarden in plaats van tractoren. Een gekleurd doek zorgt voor een feestelijke uitdossing van het dier.

De Preens

De bebrilde man die zo naar de camera staat te zwaaien is Pierre I, in het dagelijks leven Pierre Joosten, zoon van Frans-Jozef Joosten, de expediteur van het Bassin 7 (het grote hoekpand dat moest wijken voor de Hameij). Zijn installatie heeft plaats gevonden op zondag 19 februari, de dag voor de grote optocht, die in die tijd op de maandag trekt. Pierre , fervent paardenliefhebber, is daarvoor vanuit zijn woonhuis  te paard onder geleide van een erewacht met leden van Ruiterclub St. Martinus (natuurlijk ook te paard) naar het stadhuis aan de Markt gereden. Wie op zoek gaat naar diens ‘Plevuus’ moet daarvoor in de Maasstraat zijn bij het pand Posno Sport. Daar woont het gezin Joosten vóór de verhuizing naar het Bassin. Het geboortehuis van Pierre is het niet. Die eer komt toe aan het huidige pand Langstraat 31 (‘Paul Jacobs’).
Twee verdere,  opmerkelijke feiten uit dat jaar zijn de nieuwe uitdossing van de Raad van Elf - zwart-witte mantels en ‘bonte narrenmutsen’ – en de start van de eerste sponsoringsactie. Opgeroepen wordt de Rogstaekersvereniging financieel te steunen door  toe te treden tot de Orde van de Rog.  De winkeliers kunnen vervolgens  het bijbehorende diploma in de vitrine zetten, particulieren voor het raam.
In 1949 zal Pierre nogmaals de Weertenaren voorgaan in de ‘Vasteloavundj’. Waarom? Dat vertellen de boeken niet. Daarmee is hij wel de enige prins die dat twee niet opeenvolgende jaren doet.  Twee maal mocht een prins buiten Louis dubbel regeren. Dat was in de eerste plaats Louis I (Jacobs) in 1953. Toen ging het feest  niet door vanwege de Watersnoodramp, zodat Louis ook het jaar daarop prins was. En in 1991 gooide de 1e Golfoorlog roet in het eten voor Prins Ton V (Adriaens). Ook hij mocht in 1992 nog een keertje de scepter zwaaien over het narrenrijk.

Geine medaiie

Pierre I heeft in 1939 als adjudanten Theo van de Laar, Harrie Kneepkens en Lei Theunissen . Die staan vóór hem op de wagen. De andere heren zijn zoals gebruikelijk de Raad van Elf, vergezeld van een aantal ‘hofdames’. Voorop bemerken we naast de leidsman met bolhoed op de bok vorst Zjang Vaessen. Een motto en een ‘medalie’ heeft Pierre nog niet. Bovendien moet hij nog wachten op het later zo gebruikelijke, jaarlijkse ‘vastelaovundjlidje’.

Een leeg plein

Buiten de gebeurtenis geeft de foto ook een fraai zicht op de Korenmarkt van toen. Zoals andere  Weertse ‘pleinen’ in die periode wordt die vooral gekenmerkt door leegte. In 1939 hebben het kleine waaggebouwtje en de kiosk plaats gemaakt voor een vooroorlogs ‘Shared Space’- concept. Mooi is te zien hoe in bestrating de doorstroom van het verkeer van Markt naar het Pensionaat Saint Louis wordt ‘geregeld’. Dat zelfde pensionaat ligt er nog bij in de staat van vóór de grote uitbreiding/verbouwing eind 1939 begin 1940: een strakke maar ietwat saaie 19de eeuwse bouw met een smalle toegangsdeur en hoog daarboven een Mariabeeld. Dat beeld staat  er niet zo maar want de congregatie heette officieel ’Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis van de Heilige Maagd Maria’. Opgericht is de congregatie in 1840 in Maastricht en staat daarom bekend als de Broeders van Maastricht.  In 1850 kwamen de Broeders naar Weert, dat daarmee  de 5e plaats in Nederland werd waar de congregatie zich vestigde.  In 1977 kwam er een eind aan.
Het ontwerp voor de verbouwing komt van Alphons Boosten, een Maastrichtenaar.  Die tekent in  1950 ook voor het ontwerp van de uitbreiding van de Sint Martinusschool, ook beheerd door de zelfde broeders.
Voor een onderdeel van de verbouwing in 1939 wordt ingeschreven door twee jonge timmerlieden/ondernemers uit Tilburg, de heren Maas en Willemsen. Die blijven daarna in Weert ‘hangen’ en hun samenwerking groeit uit tot het gerenommeerde Weertse bouwbedrijf Wilma. Waar een verbouwing al niet goed voor is.

Het Erfgoedcluster heeft nog meer foto's die betrekking hebben op de Vastelaovundj 1939. Onderstaand een kleine selectie.

Vastelaovundj 1939
Klik op de foto om te verder

Waarom is ons niet bekend! Maar Pierre Joosten is, opvallend genoeg als lid van de Raod van Elluf, in 1949 wederom prins van de Rogstaekers.  Van zijn onthulling en installatie vindt u onderstaand een kleine selectie uit onze Beeldbank.

Vastelaovundj 1949
Klik op de foto om verder te gaan

 

Meer Vastelaovundj? Kijk dan in onze  vink Beeldocumenten aan en typ in het veld Vrij zoeken 'Carnaval' en u vindt ruim 1.200 afbeeldingen.

Heeft u nog informatie naar aanleiding van dit artikel of de foto's stuur mij dan een mail.

Theo Schers
Erfgoedcluster Weert

Bron

1Weert rubriek Toen en Noow 20 januari 2016
GAW Beeldbank

Terug in de tijd

Ga naar het overzicht Toen en Noow 2016

Ga naar het overzicht Toen en Noow vanaf 2008