Moderne Tijd

Monsterboek
Collectie Smeets

De grote angst van de 19e eeuw was om ‘van de armen’ begraven te moeten worden. Daarvoor werden in de steden begrafenisfondsen opgericht, zodat mensen hun gehele leven konden sparen voor de begrafenis. De fondsen werden verdrongen door de coöperatieve nationale begrafenisverzekeringen zoals het Eindhovense DELA (= draagt elkanders lasten) en Yarden. Zij regelen alles, samen met professionele begrafenisondernemers. Velen daarvan vinden hun oorsprong in het werk als aanzegger.
De 20e eeuw bracht opnieuw veel veranderingen met zich mee. De romantische periode, met haar dramatische ervaring van de dood, werd langzaam losgelaten. De maatschappij seculariseerde steeds verder, zeker in de tweede helft van de 20e eeuw – en dat zag men terug in de rituelen die rondom dood en begraven werden en worden gebruikt.

De herintrede van het cremeren en de ‘medificatie’ van de dood gaat hand in hand met de secularisering van de samenleving in de 20e eeuw. De kerk krijgt bij het overlijden een steeds minder prominente rol. Steeds minder mensen zijn gelovig en laten een requiemmis lezen of anderszins een kerkdienst houden. Het afscheid wordt steeds persoonlijker en verschuift van de kerk naar het crematorium. De aanwezigheid van de rouw in de kerk wordt ook minder zwaar of nadrukkelijk – bijvoorbeeld: de voorheen zwarte kledij van priesters wordt paars of zelfs grijs. Deze ontwikkeling zien we sinds de tweede helft van de 20e eeuw op velerlei gebieden: het Zwart wordt als algemene rouwkleur steeds meer vervangen door paars en grijs.