Werk in uitvoering

Zware jongens aan het werk de verhuizing van de edelsmederij Esser-Werz in de Hoogstraat in 1969
Fotocollectie erven Werz

De Oelemarkt is voor menigeen het synoniem voor hét uitgaanscentrum van Weert. Namen van cafees als Timoz, Hopeloos en Ôs Mam komen dan op; iets ouderen zullen eerder denken aan De Cardinaal of Dickens Inn. Veertigers en vijftigers en eventueel zeventigers zullen nog denken aan Vijzel, Trompet of zowaar het Swaentje, het etablissement waar het begin jaren zeventig mee begon. Dat dit zelfde plein ooit een levendige mix aan detailhandel huisvestte is al minder bekend. Overigens was dat een beeld dat ook de andere straten in de binnenstad lieten zien. Welgeteld hebben we, buiten de horeca, slechts één vertegenwoordiger van de winkelnering over. Ik heb het dan over de winkel van edelsmid Tyllo Werz die na de dood van zijn vader Eloy (1932-2011) de zaak heeft overgenomen. Daarmee zet die de traditie van de dynastie Esser-Werz voort.

Edelsmederij

In 1969 kreeg het pand aan de Oelemarkt 12 de huidige bestemming. Dat was het jaar dat Eloy Werz besloot om zijn de edelsmederij van de Hoogstraat te verplaatsen naar de Oelemarkt. De foto van deze aflevering van Toen en Noow laat een moment zien tijdens deze verhuizing. Op de foto wordt de brandkast van het bedrijf (in een zaak met de nodige edelen metalen een ‘must’) uit het pand getakeld. Het trio verhuizers takelt het robuuste exemplaar op de wagen van een mij onbekend transportbedrijf. In de verte is de Oelemarkt zichtbaar, maar de toekomstige locatie, helemaal rechts op foto, is lastig te onderscheiden. De foto toont de westelijke zijde van de Hoogstraat bijna aan het eind van de straat. De huizen links zijn in de eerste plaats de edelsmederij, Hoogstraat 23, die overigens meer weg heeft van een woonhuis. Hoewel dat vanuit dit perspectief niet duidelijk blijkt, verraden de rechthoekige naamplaat en het Koninklijke wapen boven de deur de locatie van de Koninklijke Kunstwerkplaatsen Esser, zoals het atelier toen werd genoemd. Het Koninklijke bord met de term ‘Hofleverancier’ verwees naar de gelijknamige titel die Eloy vanaf 1963 mocht dragen.
Het huis erachter is het pand van schoenenzaak Colada, zoals het uithangbord aangeeft. Van het volgen de pand in de rij is het uithangbord van apotheek Hupperetz te zien.

Verbouwd

Wie op zoek gaat naar het betreffende pand zal nu even moeten zoeken. Op de begane grond is het pand helemaal verbouwd om deel uit te maken van de uitbreiding van de schoenenzaak Colada. Aan de voorzijde is op de begane grond één langgerekte pui zichtbaar.
Dat het oorspronkelijk om twee panden ging verraden de bovenverdiepingen, die voor het pand Colada met de vier ramen nog behoorlijk intact is en duidelijk verschilt van de bouw aan de links ervan. En wie goed kijkt merkt ook de vier gaten op die nog steeds de locatie van het oude uithangbord van de schoenenzaak verraden.

Vanuit Duitsland

Eloy Werz werkte in de Hoogstraat sinds 1956, het jaar waarin hij besloot om als zoon van Johan Werz en Elisa Esser, het atelier voort te zetten.
De stamvader van de dynastie van edelsmeden is Hubert Esser (1812-1892). Geboren in het Duitse Erkelenz en er opgeleid als zilversmid, trok hij in 1838 naar Weert. Kort daarna begon hij een bedrijfje dat in de loop der tijd onder zijn leiding en die van zijn zoon Camille (1844-1918) uitgroeide tot een de meest vooraanstaande ateliers voor kerkelijk edelsmeedwerk in Nederland. Op het hoogtepunt waren in het atelier 24 vaklieden werkzaam.
In 1914 nam een van de zoons van Camille, Henri (1879-1938) het atelier over.
Toen deze in 1938 stopte nam de Rotterdammer Jan Baksteen (1891-19??), vertegenwoordiger van Henri’s atelier, de Kunstwerkplaats over. Maar het bedrijf had toen zijn gloriejaren al gehad.
Eloy Werz nam in 1956 het bedrijf over.

Aankoop ateliercollectie

Toen het museum aangeboden werd om de talloze voorwerpen uit het atelier, te verwerven werd dit met steun van externe fondsen zoals het Mondriaanfonds mogelijk. Subsidievoorwaarden waren de wetenschappelijke bestudering van de ateliercollectie en de presentatie van de voorwerpen aan een breed publiek. Vanaf 28 oktober gaat in de Tiendschuur de expositie ‘WERK IN UITVOERING’. De ateliercollectie Kunstwerkplaatsen Esser-Weert van start. Onze foto maakt ook deel uit van de expositie.

Theo Schers
Erfgoedcluster Weert

Bron

Land van Weert katern Typisch Weert rubriek Toen en noow 21 oktober 2012

Lees ook
Tentoonstelling WERK IN UITVOERING

Terug in de tijd

Ga naar het overzicht Toen en Noow 2012

Ga naar het overzicht Toen en Noow vanaf 2008